محمد بن هندوشاه نخجوانى

پيشگفتار 1

دستور الكاتب في تعيين المراتب ( فارسى )

[ جلد دوم ] پيشگفتار كتاب « دستور الكاتب فى تعيين المراتب » اثر دانشمند و رجل دولتى قرن چهاردهم آذربايجان ، محمد بن فخر الدين هندوشاه نخجوانى مشهور به « شمس منشى « 1 » » يكى از منابع عمده كتبى خاور زمين در دوران قرون وسطاست . دربارهء تاريخ دقيق تولد خود محمد نخجوانى و نيز پدر وى اطلاعات قابل اعتمادى در دست نداريم . براساس بعضى از محاسبات تقريبى ميتوان احتمال داد كه اوان كودكى وى با دوران سلطنت ارغون خان ايلخانى ( سالهاى 1284 - 1291 ) مصادف بوده است . از منابع آشكار ميگردد كه ، هنگام فرمانروائى ايلخانيان ، به پدر محمّد نخجوانى بعنوان يكى از رجال بزرگ زمان خود لقب « فخر الدين » داده شده است . او دانشمندى برجسته و در عين حال رجل دولتى بزرگى بود . « 2 » از پدر و پسر چند

--> ( 1 ) - مراجعه كنيد به اثر محمد بن هندوشاه نخجوانى ، دستور الكاتب فى تعيين المراتب ، متن علمى - انتقادى باهتمام ع . ع . علىزاده ، مسكو ، جلد اول ، قسمت اول ، ص 8 ؛ جلد دوم ، مسكو ، ص 368 ، 370 درباره منشى مراجعه كنيد به جلد اوّل ، ص 7 ، جلد دوّم ، ص 364 . ( 2 ) - دربارهء ، هندوشاه نخجوانى مراجعه كنيد به : تجارب السلف ، تهيه‌كننده متن عباس اقبال ، تهران ، 1344 ، پيشگفتار عباس اقبال .